Plaid Cymru yn codi argyfwng cludo Rhydywaun gyda Chomisiynydd yr Iaith

18/02/2014

Mae Aelod y Cynulliad Simon Thomas wedi chodi'r argyfwng cludo Ysgol Rhydywaun heddiw gyda Chomisiynydd yr Iaith Gymraeg Meri Huws.

Mae Cyngor Merthyr wedi dweud y bydd yn stopio cynnig trafnidiaeth am ddim i ddisgyblion o Ysgol Gyfun Rhydywaun. Does dim ysgol Gymraeg yn ardal cyngor Merthyr felly mae angen i fyfyrwyr deithio i Ysgol Rhydywaun yng Nghwm Cynon.

Mae Simon Thomas wedi ysgrifennu at Lywodraeth Cymru yn galw ar Weinidogion i ddatrys argyfwng cludo plant i Ysgol Rhydywaun.

Dywedodd Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru Addysg, Sgiliau a’r Iaith Gymraeg Simon Thomas:

“Mae'r sefyllfa yn bryderus ym mwrdeistref Merthyr Tudful ar hyn o bryd. Mae'r bwriad i godi tâl ychwanegol i gludo plant y tu allan i'r sir i Ysgol Gymraeg Rhydywaun yn mynd i effeithio addysg Gymraeg yn ddifrifol. Gall hyn osod cynsail anffodus i ddatblygiad addysg Gymraeg yng nghymoedd y de; tanseilio'r egwyddorion y tu ôl i gynlluniau strategol addysg Gymraeg a roddwyd mewn statud yn ddiweddar ac yn gweithredu'n groes i bwrpas Mesur Teithio gan Ddysgwyr y llywodraeth flaenorol.

“Gwn fod arian yn dynn iawn i awdurdodau addysg, ond nid yw'n deg na chytbwys yn fy marn i i osod tâl uwch ar ddisgyblion sy'n mynychu un math o ysgol na'r lleill o gofio nad oes gan gyngor sir Merthyr Tudful ddarpariaeth addysg Gymraeg uwchradd yn ei ardal.

“Penderfyniad y cyngor dros y blynyddoedd oedd peidio â datblygu ysgol uwchradd Gymraeg yn ei gylch gan ddibynnu ar ysgolion y tu hwnt, ac yn enwedig Ysgol Rhydywaun. Mae'n gwbl anfoddhaol bod rhieni a phlant yn cael eu cosbi yn awr am fethiant y cyngor i ddarparu'n lleol drwy orfod talu costau teithio uwch.

“Ofnaf fod hyn yn gosod esiampl wael ar gyfer datblygu a chefnogi addysg Gymraeg yn y de, yn wir bu trafod tebyg mewn awdurdodau eraill ac mae sgil-effeithiau posib i addysg ffydd yn ogystal.

“Rydyn ni yn erfyn ar Gweinidog i ddatgan yn gyhoeddus nad yw'r bwriadau hyn yn gydnaws ag egwyddorion nac amcanion eu llywodraeth.”